Nợ xấu là gánh nặng lớn nhất đang kéo tăng trưởng đi xuống

Sức ép tăng trưởng và nguy cơ tụt hậu

Trong nghiên cứu về tăng trưởng kinh tế Việt Nam gửi tới Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2017, ông Nguyễn Xuân Thành (Đại học Fulbright Việt Nam) cho rằng hiện nay chúng ta đang đứng trước sức ép lớn về kết quả tăng trưởng kinh tế.

Với mức tăng trưởng 5,1% trong quý I/2017, ông Thành cho rằng đây là kết quả gây ngạc nhiên. Bởi trước đó kỳ vọng chung vào thời điểm cuối 2016 là kinh tế sẽ khởi sắc hơn khi bước vào 2017.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"Như vậy, Chính phủ đang đứng trước sức ép lớn về kết quả tăng trưởng kinh tế. Mức tăng GDP của hai năm đầu nhiệm kỳ này đều thua so với năm cuối của nhiệm kỳ trước", ông Thành nhận định.

Theo ông Thành, cuối 2015, Chính phủ đã đề ra mục tiêu tăng trưởng cho 2016 là 6,7%, nhưng kết quả cuối cùng là 6,21%. Cuối 2016, Chính phủ vẫn kiên quyết đưa ra mục tiêu 6,7% cho 2017. Nhưng với kết quả 5,1% trong quý 1 này thì 3 quý còn lại phải đạt bình quân 7%.

"Từ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia trong hệ thống nhà nước đến chuyên gia bên ngoài đều hiểu rõ khả năng này gần như không thể", ông Thành nói.

Trong khi đó, kế hoạch trung hạn 5 năm cũng đặt ra mục tiêu tăng trưởng từ 6,5 - 7%, trong khi năm 2016 không đạt, nên nếu năm 2017 tiếp tục không đạt thì những năm còn lại sẽ phải tăng tốc nhanh. Đó là sức ép lớn để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng trong trung hạn.

Do vậy, ông Thành cho rằng về dài hạn, mắc bẫy thu nhập trung bình và nguy cơ tụt hậu là có thực. Báo cáo Việt Nam 2035 chỉ ra nếu tăng trưởng bình quân đạt dưới 6% thì Việt Nam 20 năm nữa vẫn thua nhiều nền kinh tế châu Á ngày hôm nay.

"Biết rằng chỉ số GDP dùng làm thước đo phát triển kinh tế có khiếm khuyết nhưng vẫn phải tăng GDP ở mức cao. Và trong khi chưa có một thước đo tốt hơn thì chỉ số GDP vẫn phải được dùng. Vấn đề quan trọng là cách làm để đạt tăng trưởng GDP nhanh và hiệu quả", ông Thành nói.

Vậy tại sao chúng ta lại có một kết quả tăng trưởng không khả quan như kỳ vọng? Để trả câu hỏi này, ông Nguyễn Xuân Thành đã phân tích từ 3 góc độ cơ cấu: cơ cấu từ phía tổng cung (sản xuất); cơ cấu từ phía tổng cầu; và cơ cấu từ vấn đề chính sách tái cấu trúc kinh tế.

Trước hết, theo ông Thành, nhìn từ phía sản xuất thì câu trả lời là suy giảm công nghiệp khai thác (âm 10%) và tăng trưởng chậm hơn trong công nghiệp chế biến - chế tạo và xây dựng.

Trong khi đó, sản lượng khai thác dầu thô của Việt Nam giảm mạnh nhưng vì giá dầu thế giới tăng nên giá trị tính bằng tiền của xuất khẩu dầu thô mới tăng 27%.

"Vậy, nếu chỉ xét về mặt kỹ thuật, chúng ta sẽ nói rằng tăng trưởng chậm lại chủ yếu vì công nghiệp khai thác giảm mạnh. Nếu chỉ vậy thì giải pháp ngắn hạn và mang tính hành chính là Chính phủ chỉ đạo Tập đoàn Dầu khi tăng mạnh khai thác dầu thô trong những tháng còn lại của năm 2017", ông Thành cho biết.

Nhưng điều đáng nói, theo ông Thành, đó là ở vấn đề là về giá trị tuyệt đối, thì trữ lượng dầu thô hiện này có cho phép tăng liên tục không hàng quý và hàng năm được không. Đẩy mạnh khai thác quý/năm này lên thì cũng là đặt một cột mốc cao mới, để buộc quý/năm sau phải có một con sốt tuyệt đối về sản lượng cao hơn.

 

       (Tăng trưởng của các ngành kinh tế quý 1/2017 so với quý 1/2016 (%). Nguồn: Tổng cục Thống kê)

Tăng trưởng suy giảm không phải do sức mua và sức cầu đầu tư yếu

Trong khi đó, từ phía tổng cầu lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Cụ thể, theo ông Thành, tiêu dùng và đầu tư đều gia tăng mạnh và có mức đóng góp lớn hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

"Nói cách khác, sự suy giảm tăng trưởng này cũng không phải do sức mua hay sức đầu tư của nền kinh tế yếu đi. Dân vẫn tăng tiêu dùng, doanh nghiệp vẫn tăng đầu tư và còn mạnh hơn cùng kỳ năm trước", ông Thành nói.

Do vậy, theo ông Thành, vấn đề của nền kinh tế Việt Nam là cho dù sức cầu của nền kinh tế có tăng mạnh mà các rào cản tăng trưởng vẫn tồn tại thì cũng không đóng góp được bao nhiêu cho phát triển kinh tế.

"Tóm lại, nhìn từ phía tổng cầu, có hai điểm đáng lưu ý: Thứ nhất, tăng trưởng suy giảm không phải do sức mua và sức cầu đầu tư yếu. Thứ hai, nhu cầu gia tăng đầu tư và tiêu dùng chỉ được đáp ứng một phần từ sản xuất trong nước cùng với một phần đáng kể từ nhập khẩu", ông Thành cho biết.

Rào cản thể chế?

Chuyên gia Nguyễn Xuân Thành đặt vấn đề: Yếu tố thứ ba, có phải là do rào cản thể chế hay không?

"Thời gian vừa qua, Chính phủ đã đưa ra thông điệp khá mạnh mẽ, khẳng định quyết tâm xây dựng Chính phủ kiến tạo, liêm chính, tạo một môi trường kinh doanh bình đẳng, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp. Tức là về thông điệp về cải cách thể chế khá tích cực. Rào cản thể chế thường có tác động lên tăng trưởng về mặt dài hạn. Nói cách khác, rào cản thể chế không giải thích được cho tăng trưởng quý 1/2017 thấp đi", ông Thành nhận định.

Như vậy, theo ông Thành, lý do cuối cùng có thể nằm ở vấn đề cơ cấu: ngân hàng, đầu tư công – nợ công và doanh nghiệp nhà nước.

Nợ xấu lớn trong hệ thống ngân hàng vẫn nằm đó có nghĩa là nền kinh tế vẫn phải dùng nguồn lực khan hiếm để nuôi. Đây là gánh nặng lớn nhất đang kéo tăng trưởng đi xuống, ông Thành nhận định.

Theo phân tích của ông Thành, Việt Nam đang là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao nhất trong khu vực, nhưng tín dụng tăng không thúc đẩy nhanh được tăng trưởng kinh tế. Đó là vì các ngân hàng muốn tìm kiếm lợi nhuận cao thì phải đẩy mạnh mảng tín dụng tiêu dùng; còn muốn an toàn thì đầu tư trái phiếu chính phủ hay cho vay một số lượng nhỏ các doanh nghiệp lớn có uy tín và tài sản đảm bảo. Nợ xấu và lãi dự thu cao đòi hỏi một phần đáng kể của gia tăng tín dụng thực ra là cho vay mới để trả lãi và nợ cũ.

Chính vì vậy, không ít doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn đói tín dụng mặc dù tín cho cả nền kinh tế tăng 18,25% trong năm 2016 và 5,76% trong 4 tháng đầu năm 2017 (cao nhất trong 8 năm qua và tương đương 20,2% so với cùng kỳ).

Do vậy, ông Thành cho rằng lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng thương mại thông qua xử lý nợ xấu và nâng vốn chủ sở hữu phải là ưu tiên chính sách hàng đầu.

Cũng theo vị này, nền kinh tế vẫn cần đầu tư công không phải chỉ để thúc đẩy tăng trưởng ở phía cầu, mà quan trọng hơn là khai thông các điểm nghẽn về cơ sở hạ tầng. Nhưng đầu tư công toàn phải đi vay nợ mà nợ công đã đạt trần 65% GDP. Trong giai đoạn trước, đầu tư công là ở mức cao so với quy mô nền kinh tế, nhưng vì kém hiệu quả, nên tài sản chất lược tạo ra từ đầu tư không được là bao.

Vì thế, để có tăng trưởng trong giai đoạn này vẫn phải đầu tư nhưng nguồn lực đã cạn kiệt. Để có đầu tư công trong ngắn hạn mà không phá vỡ trần nợ công thì chỉ có nguồn tiền từ cổ phần hóa và thoái vốn trong DNNN, ông Thành nêu quan điểm.

Các bài đăng khác
Bầu Kiên thắng kiện, giành lại 190 tỷ đồng từ công ty cũ

Ở trong tù, ông Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên) vẫn kiện công ty mình từng lãnh đạo để đòi lại 190 tỷ đồng. Tòa vừa xử cho phía bầu Kiên thắng kiện

Nhà mạng kiện đòi khách hàng trả cước điện thoại gần 1,1 tỉ đồng

Chiều 15.8, TAND TP.HCM xử phúc thẩm vụ án dân sự giữa Tập đoàn bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT) kiện bà Sỹ Truyền Hoàng Ngân (ngụ P.5, Q.11) đòi gần 1,1 tỉ đồng tiền cước phí điện thoại.

Bị anh chị kiện, người em tật nguyền mòn mỏi chờ tòa xử

“Em chưa biết mình có chờ được đến khi tòa xét xử lại, hay kiệt sức chết giữa chừng” - Phạm Thanh Tùng, đứa em tật nguyền bị các anh chị kiện tranh chấp thừa kế nghẹn ngào nói.

Cho vay DNNVV còn khiêm tốn, giảm lãi suất không “gãi đúng chỗ ngứa”

Theo số liệu của NHNN, tính đến ngày 31/8/2017, dư nợ tín dụng đối với DNNVV đạt 1.292.182 tỷ đồng, tăng 7,49% so với cuối năm 2016 và cao hơn mức tăng của cùng kỳ năm 2016. 

Bộ trưởng Công Thương: 'Đang kiểm tra sai phạm ở Bia Hà Nội'

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết Bộ Công Thương đang tiến hành kiểm tra những sai phạm tại Habeco, đồng thời tiếp tục làm các thủ tục để thoái vốn tại doanh nghiệp này.

Trao đổi với báo giới, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết cơ quan này đang quyết liệt xử lý các tồn đọng trong kinh doanh, thoái vốn ở Công ty cổ phần bia - rượu - nước giải khát Hà Nội (Habeco), trong đó then chốt là vấn đề nhân sự.

Có thể thoái vốn tiếp trong 2018


Ông cho biết Bộ Công Thương đang tích cực chỉ đạo doanh nghiệp thoái vốn tại Habeco là thực hiện lộ trình riêng theo quyết định của Chính phủ.

“Chính phủ yêu cầu Bộ có Ban chỉ đạo. Tuy nhiên, hoạt động cụ thể thì doanh nghiệp phải trực tiếp triển khai thực hiện”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết.

Theo đó, Bộ đã chỉ đạo doanh nghiệp tích cực làm việc với các đối tác liên quan, nhất là đối tác nước ngoài. Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho rằng “nếu tích cực thì trong năm 2018 này, việc thoái vốn vẫn có thể được thực hiện”.

Tuy nhiên, người đứng đầu Bộ Công Thương không loại trừ những yếu tố không lường trước của quá trình đàm phán với các đối tác.

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh của Habeco khó khăn, Bộ trưởng cho biết Bộ “đang quyết liệt xử lý các tồn đọng”.

Ông chỉ rõ “yếu tố đầu tiên, then chốt nhất vẫn là yếu tố con người. Người đứng đầu rất quan trọng không chỉ là chịu trách nhiệm trước pháp luật mà có những chiến lược đầu tư kinh doanh có hiệu quả cũng như khắc phục những tồn tại".

Thời gian qua, tại Habeco có một số vấn đề có vi phạm, thậm chí là sai phạm pháp luật, thì Bộ đang chỉ đạo tổ chức kiểm tra và trên cơ sở xác định vi phạm thì sẽ xử lý.

“Trước mắt, chúng tôi lập tức triển khai ngay công tác nhân sự để làm sao nhân sự thay thế đảm bảo cho năng lực điều hành, quản trị doanh nghiệp vừa thực hiện việc bán vốn, vừa đảm bảo khôi phục kinh doanh có hiệu quả”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết.

Quyết liệt chỉ đạo bán vốn Nhà nước


Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cũng thông tin việc cơ quan này đang quyết liệt chỉ đạo việc thoái vốn Nhà nước ở các doanh nghiệp ngành điện, dầu khí, than - khoáng sản. Vừa rồi một số doanh nghiệp đã IPO thành công như PV Power, PV Oil, một số đơn vị khác chưa thành công nhưng đã tạo được tiền đề, có quy trình phù hợp để thoái vốn, bán vốn Nhà nước.

Căn cứ tính chất mức độ các đề án, Bộ sẽ triển khai thoái vốn, bán vốn ở các doanh nghiệp ngành điện, dầu khí, than - khoáng sản. Đây là các bước cần thiết để thực hiện cổ phần hóa, sắp xếp lại DNNN, huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Kiểm toán chỉ ra nhiều sai phạm tại Habeco


Trong Báo cáo kiểm toán phát hành ngày 6/2, Kiểm toán Nhà nước chỉ ra nhiều nhiều thiếu sót và sai phạm trong quản lý và sử dụng vốn, chính sách giá mua bia, chính sách tiêu thụ sản phẩm... tại Habeco.

Cụ thể, Habeco đã không thực hiện mua nguyên vật liệu chính thông qua đấu thầu mà thực hiện theo hình thức chào hàng cạnh tranh cho lô hàng trên 5 tỉ đồng.

Habeco cũng không tổ chức đấu thầu mua nguyên liệu malt, chỉ chào hàng hạn chế, sau đó chọn giá chào thấp nhất để làm giá mua, số lượng mua không dành toàn bộ cho nhà cung cấp có giá thấp nhất mà phân bổ cho nhiều nhà cung cấp theo giá thấp nhất.


Trong phân bổ sản lượng bia Hà Nội gia công cho các đơn vị thành viên, về nguyên tắc, Habeco thực hiện dựa trên kế hoạch tiêu thụ tại các khu vực, năng lực sản xuất, thực tế tình hình sản xuất kinh doanh của năm trước… Trên thực tế, Habeco chưa có tài liệu thuyết minh việc phân bổ này.

Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện việc phân bổ chỉ tiêu sản xuất cho các đơn vị thành viên của Habeco có sự khác biệt rất lớn giữa năng lực sản xuất với sản lượng được phân bổ.

Về chính sách giá mua bia của công ty mẹ đối với các công ty con, Kiểm toán Nhà nước chỉ ra rằng Habeco chưa có sự liên hệ giữa giá mua với giá thành hay lợi nhuận của nhà sản xuất, việc xác định giá mua đều dựa trên cơ sở giá mua của năm trước được điều chỉnh theo yếu tố thuế hoặc giá đầu ra.

Về chính sách tiêu thụ sản phẩm, công ty mẹ Habeco ban hành giá bán các sản phẩm cho Công ty TNHH MTV Thương mại Habeco và Công ty cổ phần thương mại bia Habeco và chỉ đạo giá bán ra thị trường. Tuy nhiên, trong thực tế, việc thực hiện vẫn còn nhiều thiếu sót.

Khách hàng

AMADORA SPA
ĐỒ GỖ TRỌNG TÍN
GOLDEN PALACE
NHÃ VIÊN QUÁN
LAVIE SPA
GIÀY ĐẸP THÁI
DUY ANH WATCH
SUKASHOP
PIV
CENGROUP
IDG
SAIGONCONTROL